د بلوچستان د سکرو کانونه له څو لسیزو راهیسې د زرګونو مزدورانو د روزګار وسیله ده، خو له بده مرغه همدغه کانونه د سلګونو کورنیو لپاره د غم او ویر نښه هم ګرځېدلي دي. د اوسني حکومت په دوره کې هم د سورینج، دوکي، هرنایي، سنځاوۍ او نورو کانکېندنې سیمو کې په بېلابېلو پېښو کې ګڼ شمېر کانکیندونکي خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. د هرې پېښې وروسته د خواشینۍ څرګندونې، د پلټنو اعلانونه، د مسؤلینو د ټاکلو ژمنې او د هر شهید شوي مزدور د کورنۍ لپاره د پنځه لکه روپیو مرستې اعلانونه کېږي، خو څو ورځې وروسته دا موضوع هم د تېرو پېښو په څېر هیره شي. د دې پایله دا ده چې نه د کانونو د خوندیتوب په نظام کې بنسټیز اصلاحات راځي، نه د مزدورانو د کار شرایط ښه کېږي او نه هم د قیمتي انساني ژوند د ضایع کېدو دا لړۍ درېږي.
حقیقت دا دی چې په بلوچستان کې د سکرو د کانونو ډېری پېښې طبیعي ناورینونه نه، بلکې د خوندیتوب د اسانتیاوو نشتوالی، د عصري وسایلو کمښت، د ګاز د څارنې د نظام نشتوالی، د بېړني وتلو لارو نشتوالی، د روزل شوو کارکوونکو کمښت او د حکومت د اغېزمنې څارنې د نشتوالي پایله ده. که له هرې پېښې وروسته یوازې مالي مرسته اعلان شي او هماغه د مسؤلیت ادا کول وبلل شي، نو نه به راتلونکې پېښې مخنیوی ومومي او نه به د کانکیندونکو د ژوند او مال ساتنه یقیني شي. تر هغه چې د کانونو مالکین د قانون له مخې د خوندیتوب د معیارونو په پلي کولو مکلف نه شي او د سرغړونې په صورت کې له سختو مالي او قانوني سزاوو سره مخ نه شي، د خوندیتوب په برخه کې به اړینه پانګونه ونه کړي.
اوس وخت را رسېدلی چې د بلوچستان حکومت یوازې د خواخوږۍ له بیانونو او د مالي مرستو له اعلانونو هاخوا ولاړ شي او د کانونو د خوندیتوب یو جامع قانون (مائن سیفټي ایکټ) نافذ کړي. په دې قانون کې باید په څرګنده توګه ولیکل شي چې په هغه کان کې چې د خوندیتوب د اسانتیاوو د نشتوالي یا د غفلت له امله پېښه رامنځته شي، د هر شهید شوي مزدور کورنۍ ته لږ تر لږه دوه کروړه روپۍ تاوان ورکول د اړوند کان د مالک قانوني مسؤلیت وي. له دې سره باید د کان جواز وځنډول شي، قانوني او جنايي کارروایي وشي، د مزدورانو بیمه، عصري حفاظتي وسایل، د ګاز د څارنې پرمختللی نظام، د ژغورنې ځانګړې ډلې او منظم حفاظتي پلټنې د قانون لازمي برخه وګرځول شي. تر هغه چې د انسان د ژوند ارزښت په رښتینې مانا ونه پېژندل شي او قانون په سختۍ سره عملي نه شي، هره نوې پېښه به یوازې د خواخوږۍ څو بیانونه، لږه مالي مرسته او څو ورځې غم راوپاروي، خو بیا به بل ناورین رامنځته شي. د انساني ژوند ساتنه د هرې متمدنې ټولنې لومړنۍ دنده ده، او اوس وخت دی چې په بلوچستان کې دا مسؤلیت د عملي او اغېزمنو اقداماتو له لارې ترسره شي.
