نړۍ دا مهال پر داسې دوراهي ولاړه ده چې له یوې خوا ملي هویت، مذهبي او کلتوري برتري او د «لومړی خپل خلک» فکر پیاوړی کېږي، او له بلې خوا د ځمکې پر مخ د انسانانو ترمنځ مخ پر زیاتېدونکي اقتصادي نابرابري دا پوښتنه راپورته کوي چې ایا موږ په یوه نړۍ کې د دوو ډوله انسانانو مېشت ځایونه جوړوو؟ یو هغه چې د شتمنۍ، سرچینو، ټکنالوژۍ او فرصتونو له پراخوالي برخمن او هوسا دی، او بل هغه چې د خپل کار، طبیعي سرچینو او بشري ځواک باوجود له محرومیت، بېوزلۍ او بې باورۍ سره مخ دی.
په اروپا او امریکا کې راټوکېدونکی نوی ملتپال فکر باید په همدې پراخ پس منظر کې وکتل شي. کله چې په یوه ټولنه کې اقتصادي ستونزې، ګراني، بې روزګاري او د راتلونکي په اړه اندېښنې زیاتې شي، نو سیاستوالو ته اسانه وي چې د خلکو ناخوښي پر کډوالو، بهرنیو ډلو یا کمزورو طبقو واړوي. خو که د نړۍ د یوې برخې هوساینه د بلې برخې له کمزورۍ، ارزانه سرچینو، ټیټ مزد لرونکي کار او نابرابر نړیوال اقتصادي نظام سره تړلې وي، نو یوازې د سرحدونو سختول او نور د ستونزو مسؤول ګرځول تلپاتې حل نه شي کېدای.
د نړۍ د ملتونو ترمنځ اختلافات تل موجود وو، خو نننۍ ستونزه یوازې ملتپالنه نه ده؛ اصلي پوښتنه دا ده چې ایا ملي ګټې به د بشري ګټو څخه لوړې ګڼل کېږي؟ که یوه سیمه د خپلې هوساینې د ساتلو لپاره د نورو سیمو د خلکو فرصتونه محدودوي، پرمختللې نړۍ خپله اقتصادي او تخنیکي برتري نوره هم پیاوړې کوي او پرمختګ کوونکي او وروسته پاتې ټولنې له تعلیم، روغتیا، کار او پرمختګ له مساوي فرصتونو بې برخې پاتې کېږي، نو دا نابرابري په پای کې د سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو شخړو لامل کېدای شي.
نړۍ یوې بلې داسې مفکورې ته اړتیا لري چې انسانان د رنګ، نسل، مذهب، قوم او جغرافیې پر بنسټ ونه وېشي، بلکې دا اصل ومني چې د ځمکې کره د ټولو انسانانو ګډ استوګنځای دی او د هغې پر فرصتونو هر انسان برابر حق لري. دا د ملتونو د هویت یا د دولتونو د خپلواکۍ د له منځه وړلو معنا نه لري، بلکې معنا یې دا ده چې ملي ګټې باید له بشري ګټو سره په ټکر کې نه، بلکې له هغو سره همغږې وي.
د دې لپاره اړینه ده چې د نړۍ هغه سیاسي، فکري او ټولنیزې قوې چې د انسانانو د وېش پر ځای د مساوي فرصتونو، اقتصادي عدالت، سولې، تعلیم، روزګار او انساني کرامت خبره کوي، یو بل ته نږدې شي. پرمختللې نړۍ باید درک کړي چې په نابرابره نړۍ کې یوازې د خپلې برخې هوساینه د تل لپاره نه شي خوندي کېدای، او پرمختګ کوونکې نړۍ هم باید خپلې سرچینې، تعلیم، ادارې او بشري وړتیاوې د خپل ولس د باعزته راتلونکي لپاره وکاروي.
نن اړتیا د نورو دیوالونو جوړولو نه، بلکې د داسې نړیوال فکر رامنځته کولو ده چې انسان لومړی انسان وګڼي او وروسته یې د کوم قوم، مذهب یا نسل غړی. ځکه که نړۍ په دوامداره توګه د هوسا او محرومو انسانانو په دوو بېلو مېشت ځایونو ووېشل شي، نو دا وېش یوه ورځ له پولو واوړي او د شخړې بڼه خپلولی شي. **د انسانیت بقا په دې کې ده چې د برابرې نړۍ تصور پیاوړی شي، د مساوي فرصتونو ملاتړي په یوه صف کې ودرېږي او ځمکه د څو قومونو یا سیمو ملکیت نه، بلکې د ټولو انسانانو ګډ استوګنځای وبلل شي.
