تازه خبرونه ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶

د پاکستان پر ضد دسیسو بحث او د ملي ثبات اړتیا

لیکنه: سید انورشاه
پاکستان چې کله هم په نړیواله کچه د خپل مقام د پیاوړتیا، د ډیپلوماټیک نفوذ د پراخولو او په اقتصادي او دفاعي برخو کې د پرمختګ هڅه کوي، نو ورسره د هېواد د داخلي کمزوریو، سیاسي اختلافونو او اداري ستونزو په اړه بحثونه هم زیاتېږي. په داسې حالاتو کې دا پوښتنه مهمه ده چې ایا د هېواد دننه روانې شخړې او ځینې نړیوال بحثونه یوازې د اصلاحاتو اړتیا په ګوته کوي، او که د سیاسي موخو لپاره هم ترې ګټه اخیستل کېدای شي. د نړیوال اقتصادي فورم پر وېبپاڼه په یوه خپره شوې مقاله کې د پاکستان لپاره د ۱۶ او ۲۰ اداري واحدونو طرحې وړاندې شوې او د نویو صوبو، د واکونو د ولسي کچې ته د لېږد او پراخو اداري اصلاحاتو په ګټه دلایل بیان شوي دي. خو د سیند حکومت ویاند، بیرسټر ارسلان شیخ، څرګنده کړې چې دا مقاله د نړیوال اقتصادي فورم رسمي پالیسي یا څېړنیز راپور نه دی، بلکې د یوه بلغاریايي ډیپلوماټ شخصي نظر دی. له همدې امله، د یوې انفرادي مقالې له خپرېدو سره سم هغې ته د پاکستان پر ضد د منظمې دسیسې نوم ورکولو پر ځای، د هغې شالید، موخه او شواهد باید په جدي توګه وڅېړل شي.د پاکستان تاریخ ښيي چې داخلي سیاسي شخړو، د صوبو محرومیتونو، د سرچینو ناعادلانه وېش او کمزورې حکومتولۍ څو ځله ملي یووالي ته زیان رسولی دی. کله چې ولس ته د تعلیم، روغتیا، روزګار، انصاف او بنسټیزو اسانتیاوو زمینه برابره نه شي، نو ناهیلي رامنځته کېږي او د اختلافونو د زیاتولو لپاره فرصتونه پیدا کېږي. د دې حالت حل دا نه دی چې هر اختلاف ته دسیسه وویل شي، بلکې اړینه ده هغه ستونزې هوارې شي چې د ولس او دولت ترمنځ واټن زیاتوي. که د نویو صوبو جوړولو خبره وي او که ولسي کچې ته د واکونو د لېږد، د دې ډول پرېکړو بنسټ باید احساساتي غبرګونونه، فشارونه یا بهرنۍ سپارښتنې نه وي، بلکې اساسي قانون، د ولس مشوره، اداري اړتیاوې او ملي اتفاق باید پرې حاکم وي. پیاوړی بلدیاتي نظام، د مالي سرچینو شفاف وېش او صوبو ته د هغوی د روا حقونو ورکول ملي ثبات نه کمزوری کوي، بلکې لا یې پیاوړی کوي.اوس پاکستان داسې مشرتابه او ملي فکر ته اړتیا لري چې داخلي اختلافونه د ټکر پر ځای د خبرو اترو له لارې حل کړي. سیاسي ګوندونه، پارلمان، صوبايي حکومتونه، دولتي ادارې او د فکر خاوندان باید په ګډه دا روښانه کړي چې د هېواد امنیت، فدرالي یووالی او د ولس هوساینه څنګه له یو بل سره همغږي کېدای شي. که د کوم بهرني یا داخلي لوري له خوا د پاکستان د ګټو پر ضد د فعالیتونو باوري شواهد ترلاسه شي، نو ځواب یې باید د قانون، ډیپلوماسۍ او اغېزمنې ملي تګلارې له لارې ورکړل شي؛ خو له بې‌ثبوته تورونو او پرله‌پسې شخړو څخه ډډه کول هم دومره اړین دي. ملتونه یوازې د خطرونو په یادولو نه پیاوړي کېږي، بلکې د تعلیم، تولید، انصاف، اقتصادي خپلواکۍ او اداري اصلاحاتو له لارې خپل راتلونکی خوندي کوي. پاکستان له داخلي ګډوډۍ څخه د ایستلو او په نړیواله کچه د خپل مقام د پیاوړتیا لاره دا ده چې اختلافونه د ملي کمزورۍ پر ځای، د اساسي قانون په چوکاټ کې د اصلاح او پرمختګ وسیله وګرځول شي.