انٹرٹینمنٹ ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۶

د فیلډ مارشل عاصم منیر د تهران سفر او د سیمې بدلېدونکی وضعیت

د فیلډ مارشل عاصم منیر د تهران سفر یوازې د پاکستان او ایران ترمنځ د عادي سفارتي اړیکو دوام نه دی، بلکې د سیمې د زیاتېدونکي کړکېچ، بدلېدونکو سیاسي ګټو او د احتمالي جګړې د خطرونو په رڼا کې ځانګړی اهمیت لري. پاکستان له یوې خوا غواړي له ایران سره د ګاونډیتوب اړیکې او د سرحدونو ثبات وساتي، خو له بلې خوا د سعودي عربستان په ګډون له خلیجي هېوادونو سره خپلو اړیکو، د حرمینو شریفینو خوندیتوب او د سیمې د سولې غوښتنو ته هم پاملرنه کوي. په داسې وضعیت کې د پاکستان اساسي ننګونه دا ده چې د بل هېواد پر ضد د جګړې برخه نه شي، خو په عین وخت کې د کړکېچ په کمولو، د خبرو اترو په اسانه کولو او د احتمالي جګړې په مخنیوي کې اغېزمن رول ولوبوي. البته د دې سفر د خبرو اترو او پایلو په اړه د وروستۍ پرېکړې لپاره باوري او رسمي معلومات اړین دي.

د ایران کورنی سیاسي وضعیت هم د دې سفارتي بهیر مهم اړخ دی. په ایران کې د منتخب حکومت، بهرنیو چارو وزارت او د سپاه پاسداران د ادارو دندې او لومړیتوبونه له یو بل سره توپیر لرلای شي، خو یوازې د بېلابېلو څرګندونو او دریځونو پر بنسټ د دغو ادارو ترمنځ د ښکاره شخړې اټکل کول سم نه دي. که د پاکستان مشرتابه ته د ایران له بېلابېلو سیاسي او پوځي کړیو څخه جلا جلا پیغامونه رسېدلي وي، نو دا د سفارتکارۍ پېچلتیا ښودلای شي؛ خو د کره شواهدو پرته یې د کورني اختلاف څرګند ثبوت نه شو بللای. همدارنګه، د سعودي عربستان، ایران او حوثیانو اړوند موضوعات هم باید د سیمې په پراخ سیاسي چوکاټ کې وارزول شي. د پاکستان په ګټه دا ده چې د مذهبي یا ډله‌ییزو صفونو پر ځای ملي ګټو، د اسلامي هېوادونو متقابل درناوي او سیمه‌ییز ثبات ته لومړیتوب ورکړي. د حرمینو شریفینو د خوندیتوب په اړه د پاکستان هر ډول ژمنتیا هم باید په دې اصل کې وارزول شي چې دفاعي همکاري او د سولې هڅې د جګړې د پراخېدو پر ځای د شخړو د مخنیوي وسیله شي.

په اوسنیو شرایطو کې تر ټولو لوی خطر دا دی چې د سفارتي اړیکو باوجود د ناسم پوهاوي، پاروونکو اقداماتو یا یوې محدودې پوځي کارروایۍ له امله پراخه جګړه پیل شي. دا احتمال له پامه نه شي غورځېدای، خو د کره شواهدو پرته د یوه لوی برید د پلان یا چمتووالي په اړه اټکلونه هم مناسب نه دي. د سیمې ټول هېوادونه باید اجازه ورنه کړي چې خاوره یې د بل هېواد پر ضد وکارول شي، له پاروونکو اقداماتو ډډه وکړي او د شخړو د حل لپاره خبرو اترو ته لومړیتوب ورکړي. پاکستان کولای شي په دې برخه کې د ایران، سعودي عربستان او نورو اړوندو هېوادونو ترمنځ د اړیکو اغېزمنه وسیله شي، خو په دې شرط چې سفارتي تګلاره یې متوازنه، روښانه او له ملي ګټو سره برابره وي. د فیلډ مارشل عاصم منیر د تهران د سفر د بریا اصلي معیار به د څرګندونو او لیدنو شمېر نه، بلکې دا وي چې ایا د کړکېچ په کمولو، د باور په بیا رغولو او د احتمالي جګړې د خطرونو په محدودولو کې یې عملي پرمختګ رامنځته کړی دی که نه. سیمه اوس د نویو سیاسي صف‌بندیو او د ځواک د نندارې پر ځای مسوولې مشرتابه، جدي خبرو اترو او داسې پرېکړو ته اړتیا لري چې ولسونه د جګړې له ویجاړوونکو پایلو خوندي وساتي.