د جنوبي پشتونخوا زخمونه، د خاموشۍ پوښتنې او د بیدارۍ اړتیا

جنوبي پشتونخوا نن له کومې بې‌باورۍ، وېرې او اضطراب څخه تېرېږي، هغه یوازې څو جلا جلا پېښو یا لنډمهالې ناامنۍ ته منسوبول له حقیقت څخه سترګې پټول ګڼل کېدای شي، ځکه په بلوچستان، په ځانګړي ډول جنوبي پشتونخوا کې د امن او نظم پرله‌پسې خرابېدونکی وضعیت، د روزګار د فرصتونو محدودېدل، پر مزدورانو او عامو وګړو زیاتېدونکي بریدونه، تښتونې، شتمنیو ته زیان رسول او د سر او مال د خونديتوب نشتوالی د پشتون ولس په منځ کې ژور اضطراب رامنځته کړی، چې اوس یې اغېزې یوازې د ولسي خبرو تر کچې نه دي محدودې، بلکې په سیاسي غونډو او د مشرانو په څرګندونو کې هم په ښکاره ډول محسوسېږي. د اختر په څېر د خوښۍ او مذهبي مناسبت پر مهال د پنځو کسانو شهادت غم، قهر او اندېښنې ته لا زور ورکړی، په داسې حال کې چې د بېلابېلو کړیو له خوا له دې پېښې څخه د لاتعلقۍ یا د مسؤولیت د نه منلو څرګندونو د ولس په ذهنونو کې لا زیاتې پوښتنې راولاړې کړې دي چې دا وینه به بالاخره د چا پر غاړه لیکل کېږي او عام خلک به تر کومه د وېرې او ناامنۍ په دې چاپېریال کې د بقا جګړه کوي؟ د چمن د جلسې پر مهال د نواب ایاز خان جوګيزئي له خوا په پشتون مېشتو سیمو کې د تشدد، تښتونو، د مزدورانو د وژنې او شتمنیو ته د زیان رسولو پر پېښو اندېښنه څرګندول په اصل کې د هغې ټولیزې بې‌قرارۍ سیاسي ژباړه ښکاري چې له اوږدې مودې راهیسې د ولس په زړونو کې پټه لمبه ده، په داسې حال کې چې د قهار خان ودان له لوري د حالاتو د حساسیت په رڼا کې د بېلابېلو اړخونو ترمنځ د اړیکو او اداري نوعیت د وینا یادونه هم دا تاثر پیاوړی کوي چې وضعیت اوس د عادي سیاسي بحث له مرحلې وتلی او د یوه پېچلي انساني او ټولنیز بحران بڼه یې خپله کړې ده. خو د دې ټول وضعیت تر ټولو دردونکی اړخ ښايي دا وي چې پشتون ټولنه لا هم په موقتي غبرګونونو، داخلي وېش، تورونو، احساساتي شعارونو او محدودو سیاسي تړاوونو کې راګیره ښکاري، حال دا چې اصلي پوښتنه د امن، روزګار، تعلیم، د انساني ژوند د خوندیتوب، سیاسي استازیتوب، د قانون واکمني او ټولیز وقار ده. د صوبایي حکومت مسؤولیت دی چې د جنوبي پشتونخوا په ګډون د بلوچستان په ټولو سیمو کې د خلکو د سر، مال، روزګار او تګ راتګ خوندیتوب یقیني کړي، په داسې حال کې چې پر وفاق هم لازمه ده چې په بلوچستان کې د حقیقي استازیتوب، سیاسي شراکت، باور جوړونې او د محرومیتونو د له منځه وړلو پر بنسټ داسې پراخ سیاسي بندوبست ته لاره هواره کړي چې مخ پر زیاتېدونکې بې‌باوري او اضطراب راکم کړي، ځکه تاریخ شاهد دی چې تلپاتې امن یوازې په زور نه، بلکې په انصاف، شراکت، باور او د بیدارو ولسونو په ټولیز شعور ټینګېږي، او که پشتون ولس نن هم د خپلو زخمونو، پوښتنو او د راتلونکي د اړتیاوو په اړه په ګډه او جدي توګه فکر ونه کړي، نو وېره شته چې راتلونکی وخت به دا خاموشي پخپله د یوه ستر زیان بڼه خپله کړي.