د بلوچستان اداري او سیاسي ستونزې: د ځمکنیو حقایقو او محتاطو پرېکړو اړتیا

په اوسنۍ زمانه کې بلوچستان د بېلابېلو اداري، سیاسي او ټولنیزو بحثونو مرکز ګرځېدلی دی، او دا حقیقت له پامه نه شي غورځول کېدای چې دا صوبه اکثر د مهمو پالیسي پرېکړو او اصلاحاتي اقداماتو لپاره د یوې “تجربوي ساحې” په توګه کارول کېږي. که هغه د اختیاراتو لېږد وي، د نوو اداري یونټونو جوړول وي او یا د اداري جوړښتونو بدلونونه، نو دغه ډول اقدامات ډېر ځله له هم بلوچستان څخه پیل کېږي، چې پر دې عمل باندې ځايي خلک هم پوښتنې راپورته کوي.په ماضي کې د سبي په څېر سیمو کې د اختیاراتو د لېږد اعلانونه او یا د لږ نفوس لرونکو سیمو کې د نوو ډویژنو جوړولو وړاندیزونه د خلکو له بشپړ باور پرته مخې ته راغلي، چې له امله یې عامه کچه کې اعتماد نه دی پیدا شوی. همدارنګه د اداري وېش اړوند بېلابېل پلانونه هم د خلکو د حساسیت او سیاسي اختلافاتو سبب ګرځېدلي دي.په دې پس منظر کې د عوامي نیشنل ګوند د صوبایي مشر اصغر خان اچکزۍ دریځ ځانګړی اهمیت لري، چې وايي د اداري بنیادونو پر اساس د صوبو وېش یا د جوړښت لوی بدلونونه که یوازې د وسایلو د ترلاسه کولو یا سیاسي ګټو لپاره وي نو د منلو وړ نه دي. د هغه په وینا، د داسې هرې پرېکړې بنسټ باید ژبه، تاریخ، کلتور او جغرافیه وي، که نه نو دا کار نورې پېچلتیاوې زېږولای شي.حقیقت دا دی چې بلوچستان اوس مهال له بې روزګارۍ، ناامنۍ، اقتصادي فشار او د پرمختیا له نابرابرۍ سره مخ دی. د سرحدي سوداګرۍ بندښت او محدود اقتصادي فرصتونه هم د خلکو ژوند سخت کړی دی. په داسې حالاتو کې که اداري پرېکړې له عامه مشورې او ځمکنیو حقایقو پرته وشي نو منفي اغېزې به یې لا زیاتې شي.له بلې خوا دا هم یو مثبت اړخ دی چې بېلابېلې سیاسي ګوندونه خپل تنظیمي فعالیتونه او د کارکوونکو روزنې ته پام کوي، چې دا د ډیموکراتیک بهیر د پیاوړتیا لپاره مهم ګام دی. د سیاسي کارکوونکو له خلکو سره اړیکه او د هغوی له ستونزو خبرتیا د یو ښه سیاسي کلچر پر لور مهم پرمختګ ګڼل کېدای شي.په مجموعي ډول اړتیا دا ده چې وفاقي او صوبایي حکومتونه د هر لوی اداري یا سیاسي پرېکړې څخه وړاندې پراخ مشوره، ځمکني حقایق او د خلکو باور په پام کې ونیسي. که پاکستان غواړي د پرمختګ او ثبات پر لور روان پاتې شي نو لازمه ده چې د ټولو اکائیو، په ځانګړي ډول د بلوچستان حساس حالات په نظر کې ونیول شي.هېواد د وړاندې وړلو لپاره انتشار نه، بلکې تدبیر، مشوره او پر انصاف ولاړه تګلاره یوازینی حل دی.