د امریکايي ټاکنو اغېزې: نړيوال ځواکونه د نوي صف بندۍ لپاره چمتووالی نيسي

په امريکا کې د منځنيو مودې په وروستيو ټاکنو کې د جمهوري غوښتونکي ګوند ماتې يوازې د کورني سياسي بدلون يا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د تګلارو پر وړاندې د ولسي غبرګون په توګه ګڼل بسنه نه کوي. ښايي د دغو پايلو سمدستي نړيوالې اغېزې دومره څرګندې نه وي، ځکه چې د امريکا ولسمشر لا هم خپل اساسي واکونه لري؛ خو د دغو ټاکنو اصلي اهميت به د راتلونکو ولسمشرۍ ټاکنو او له هغې وروسته د ډيموکراټانو د احتمالي واکمنۍ په رڼا کې لا څرګند شي. که ډيموکراټان په راتلونکو ولسمشرۍ ټاکنو کې بريالي شي او د کانګرس په دواړو مجلسونو کې هم خپل اکثريت وساتي، نو د دوی بهرنۍ تګلاره به يوازې تر سياسي څرګندونو محدوده پاتې نه شي، بلکې د عملي کولو او د قانون جوړونې له پړاوونو څخه د تېرولو لپاره به هم نسبي اسانتياوې ولري.
په ځانګړي ډول د چين او روسيې په اړه د امريکا په تګلاره کې سختوالی، د اوکراين جګړه، سوداګريز بنديزونه، دفاعي ائتلافونه او د نړيوال ځواک د انډول په اړه پرېکړې به لا زيات اهميت پيدا کړي. که د ډيموکراټانو حکومت د کانګرس د دواړو مجلسونو ملاتړ هم ترلاسه کړي، نو د دغو تګلارو د عملي کولو لپاره به يې سياسي او قانوني امکانات پراخ شي. په دې صورت کې به د چين او روسيې لپاره د امريکا د اوسني سياسي وضعيت ارزونه بسنه ونه کړي، بلکې اړ به وي چې د راتلونکي امريکايي مشرتابه او لومړيتوبونو ته په پام خپله تګلاره جوړه کړي. همدارنګه اروپا، منځنی ختيځ او نور سيمه ييز ځواکونه به هم په خپلو ډيپلوماتيکو، دفاعي او اقتصادي لومړيتوبونو کې د بياکتنې هڅې پيل کړي.
د ايران لپاره دغه وضعيت ځانګړی اهميت لري. تهران له يوې خوا له امريکا او اسرائيلو سره د تاوتريخوالي، او له بلې خوا له اقتصادي بنديزونو او سيمه ييز امنيتي ستونزو سره مخ دی. که په راتلونکي کې ډيموکراټان واک ته ورسېږي، نو د ايران د اټومي پروګرام، بنديزونو، د اسرائيلو د امنيت او په منځني ختيځ کې د ځواک د انډول په اړه د امريکا په تګلاره کې نوې بڼې راڅرګندېدای شي. دا اړينه نه ده چې ډيموکراټان به د ايران په اړه نرم دريځ غوره کړي؛ کېدای شي د ډيپلوماسۍ ترڅنګ د فشار تګلاره هم روانه وساتي. روسيه او چين به هم له ايران سره خپلې اړيکې د نړيوال وضعيت د همدې بدلون په رڼا کې ارزوي. د اسرائيلو او خليجي عربي هېوادونو پر تګلارو هم د دغو بدلونونو اغېزې راتلای شي.
د پاکستان لپاره د دې احتمالي بدلون ارزونه لا زياته اړينه ده. پاکستان له امريکا، چين، ايران، سعودي عربستان او نورو خليجي هېوادونو سره په يو وخت اړيکې لري. جغرافيايي موقعيت، اقتصادي اړتياوې، دفاعي غوښتنې او سيمه ييز امنيتي مسائل يې نه پرېږدي چې د نړيوالو ځواکونو له سيالۍ څخه ځان جلا وساتي. له همدې امله پاکستان بايد خپله بهرنۍ تګلاره يوازې د امريکا له اوسني حکومت سره د اړيکو پر بنسټ جوړه نه کړي، بلکې په راتلونکو کلونو کې په واشنګټن کې احتمالي سياسي بدلون، له چين او روسيې سره نړيوالې معاملې او په منځني ختيځ کې نوی وضعيت هم په پام کې ونيسي. پر يوه نړيوال ځواک بې ځايه تکيه کول او يا د لنډمهالو سياسي ګټو لپاره په بهرنۍ تګلاره کې ناڅاپي بدلون راوستل، په راتلونکي کې ستونزې رامنځته کولای شي.
اصلي اړتيا دا ده چې پاکستان خپله بهرنۍ تګلاره د شخصيتونو او لنډمهالو سياسي حالاتو پر ځای د ملي ګټو، سيمه ييز ثبات، اقتصادي خپلواکۍ او اوږدمهالې ستراتيژۍ پر بنسټ جوړه کړي. نړيوال ځواکونه به د امريکا راتلونکي سياسي وضعيت ته په پام له اوسه د نوې صف بندۍ او تګلارې د جوړولو هڅې پيل کړي. پاکستان هم بايد د دې بهير د پيل انتظار ونه کړي، بلکې له اوسه د راتلونکو امکاناتو ارزونه وکړي؛ ځکه په نړيوال سياست کې هغه هېوادونه د خپلو ګټو ښه ساتنه کولای شي چې د بدلون نښې پر وخت درک کړي او په احتياط او لرليد سره پرېکړې وکړي.