کان کیندنه د کان کیندونکو لپاره د مرګ په څاه بدله شوې؛ سلطان محمد خان

کوټه (وېب نیوز) د پاکستان سنټرل ماینز لېبر فېډرېشن مرکزي عمومي منشي سلطان محمد خان ویلي چې په بلوچستان کې د کان کیندنې څانګه د کان کیندونکو لپاره د مرګ په څاه بدله شوې او په کانونو کې هره ورځ رامنځته کېدونکي پېښې د دې څرګند ثبوت دي چې د کان کیندونکو د روغتیا، خوندیتوب او امنیت لپاره موجود قوانین په سمه توګه نه عملي کېږي. نوموړي وویل چې روان کال په ټول هېواد کې ۱۰۳ کان کیندونکي د بېلابېلو پېښو له امله وژل شوي چې ډېری یې په بلوچستان کې د کان کیندنې پر مهال ژوند له لاسه ورکړی دی. هغه وویل چې که صوبايي حکومت، د معدنیاتو محکمه، د کار محکمه، د کانونو مفتشان او د کانونو مالکین خپلې دندې په سمه توګه ترسره کړي او د خوندیتوب مناسب تدابیر، د ګازو څارنه، هوا رسونه، د کارکوونکو روزنه، منظم تفتیش او د بېړني ژغورنې اسانتیاوې یقیني کړي، نو د قیمتي انساني ژوندونو د ضایع کېدو مخه نیول کېدای شي. سلطان محمد خان په یوه غونډه کې د وینا پر مهال وویل چې په ځانګړي ډول زهرجن ګازونه، ناقصه هوا رسونه، د ګاز معلومولو د سیستم نشتوالی، ناامنه کانونه، د خوندیتوب وسایلو کمښت او د ژغورنې د اسانتیاوو نشتوالی د کان کیندونکو ژوند په دوامداره توګه له ګواښ سره مخ کوي. پاکستان سنټرل ماینز لېبر فېډرېشن له بلوچستان حکومت او د معدنیاتو له محکمې غوښتنه کړې چې روان کال په کانونو کې د رامنځته شویو ټولو پېښو شفافې، بې پرې او خپلواکې پلټنې وکړي، د پلټنو راپورونه دې خپاره شي او د غفلت یا د خوندیتوب د قوانینو د سرغړونې مسؤل کسان دې معلوم او پر ضد یې سخت قانوني اقدام وشي. نوموړي غوښتنه وکړه چې د معدنیاتو د محکمې د کانونو د تفتیش او قانون پلي کولو نظام دې سمدستي پیاوړی شي او هغو کانونو ته دې د کار اجازه ورنه کړل شي چې د هوا رسونې، ګاز معلومولو، بېړني حالت او ژغورنې مناسبې اسانتیاوې ونه لري. د خوندیتوب د قوانینو د سرغړونې په صورت کې دې د کانونو د مالکینو او قراردادیانو پر ضد سخت قانوني اقدام وشي. هغه همدارنګه غوښتنه وکړه چې د وژل شویو کان کیندونکو کورنیو ته دې سمدستي او مناسب مالي تاوان ورکړل شي او د مړو کان کیندونکو کونډو، ماشومانو او نورو تر کفالت لاندې کسانو لپاره دې دایمي ټولنیز او مالي ملاتړ یقیني شي. نوموړي وویل چې ټولو کان کیندونکو ته باید د خوندیتوب روزنه، حفاظتي وسایل او د بېړني غبرګون روزنه ورکړل شي او کارکوونکو ته باید دا حق ورکړل شي چې ناامنه شرایط راپور کړي او پرته له دې چې خپل ژوند له خطر سره مخ کړي، له خطرناک کار څخه انکار وکړي. سلطان محمد خان غوښتنه وکړه چې د حکومت، د معدنیاتو محکمې، د کانونو د مالکینو او د کارګرانو د استازو ترمنځ دې یوه ګډه کمېټه جوړه شي، څو د حرفوي خوندیتوب او روغتیا لپاره ګډ کاري نظام رامنځته کړي. هغه ټینګار وکړ چې د کانونو کارکوونکي د پاکستان په اقتصاد کې مهم رول لري او د هغوی د ژوند، روغتیا، عزت او خوندیتوب ساتنه د دولت او د کانونو د مالکینو اساسي مسؤلیت دی.