د پاکستان سیاسي وضعیت یو ځل بیا په چټکۍ سره د بدلون په حال کې دی. د حکومت او مخالفو ګوندونو ترمنځ له اوږدې مودې راهیسې روان سیاسي کړکېچ، د تحریک انصاف له لوري د لانګ مارچ اعلان، په خیبر پښتونخوا کې د امن او امان وضعیت او بېلابېل اساسي او سیاسي اختلافات په داسې حال کې دي چې د مسلم لیګ (ن)، پاکستان پیپلز ګوند او تحریک انصاف د استازو ترمنځ بالاخره خبرې اترې پیل شوې دي. دا خبره د پام وړ ده چې د اپوزېسیون مشر محمود خان اڅکزي د قومي اسمبلۍ د سپیکر په دفتر کې په ترسره کېدونکو خبرو کې له ګډون څخه ډډه وکړه او غوښتنه یې وکړه چې خبرې دې په یوه بې پرې ځای کې ترسره شي، خو تحریک انصاف د خبرو اترو دروازه ونه تړله او د خپل شپږ کسیز پلاوي له لارې یې د خبرو لړۍ روانه وساتله. په دغه پلاوي کې بیرسټر ګوهر، علامه راجا ناصر عباس، اسد قیصر، سلمان اکرم راجا، عامر ډوګر او حلیم عادل شیخ شامل دي. په دې توګه د خبرو اترو بهیر عملاً یوازې د حکومت او اپوزېسیون ترمنځ له سیالۍ څخه د مسلم لیګ (ن)، پیپلز ګوند او تحریک انصاف ترمنځ د سیاسي خبرو په بڼه بدل شوی دی.
د خبرو اترو په لومړي پړاو کې د دواړو خواوو له لوري سخت دریځونه وړاندې کېدل کومه غیر معمولي خبره نه ده. حکومتي پلاوي د لانګ مارچ، اسلام اباد ته د لاریون، ګواښونو او د امن او امان په اړه خپلې اندېښنې وړاندې کړې، په داسې حال کې چې اپوزېسیون د تحریک انصاف له بنسټګر سره د لیدنې، د سیاسي مشرانو او فعالانو د نیولو، عدالتي مسئلو او خپلو سیاسي غوښتنو د خبرو اترو د اجنډا برخه ګرځولو غوښتنه وکړه. په ځینو موضوعاتو کې توندې خبرې هم وشوې، خو مهمه خبره دا ده چې د اختلافونو سربېره د خبرو لړۍ ونه درول شوه او دواړو خواوو د راتلونکي پړاو لپاره بیا د ناستې هوکړه وکړه. د قومي اسمبلۍ سپیکر ایاز صادق هم څرګنده کړې چې دی یوازې د منځګړي رول ترسره کوي او پارلمان هغه واحد فورم دی چې سیاسي ستونزې پکې حل کېدای شي. په اوسني وضعیت کې همدا دریځ تر ټولو زیات اهمیت لري، ځکه د خبرو موخه باید د یو بل ماتول نه وي، بلکې داسې د منلو وړ لارې موندل وي چې سیاسي تودوخه راکمه، د سوله ییز احتجاج حق خوندي او دولت، ولس او اقتصاد له لا زیاتې ترینګلتیا څخه وژغورل شي.
بل لوري ته د هېواد پوځي او امنیتي ادارو هم څرګنده کړې چې تاوتریخجن ګډوډي او د مې د نهمې نېټې په څېر پېښې به بیا ونه زغمل شي. دا دریځ سیاسي ګوندونو ته یو څرګند پیغام ګڼل کېدای شي چې احتجاج او سیاسي اختلاف باید د اساسي قانون او سوله ییزو اصولو په چوکاټ کې وساتل شي. حکومت چې د ترهګرۍ، په ځانګړي ډول د خیبر پښتونخوا د امنیتي وضعیت موضوع له سیاسي خبرو سره تړلې، اپوزېسیون پرې اعتراض کړی او ویلي یې دي چې د خبرو اساسي موضوع باید سیاسي اختلافات وي. له دې اختلاف سره سره دواړه خواوې د یو بل د خبرو اورېدو لپاره د خبرو مېز ته ناستې دي، او همدا پرمختګ په اوسني بحران کې تر ټولو ارزښتمن اړخ دی. پاکستان دا مهال سیاسي ثبات، داخلي امن او اقتصادي تسلسل، درې واړو ته اړتیا لري؛ له همدې امله د هر لوري داسې اقدام چې کړکېچ لا زیات کړي، د ستونزو د حل پر ځای به یې لا پېچلې کړي.
د محمود خان اڅکزي له لوري په بې پرې ځای کې د خبرو غوښتنه وي او که د تحریک انصاف له لوري د خپل ځانګړي مذاکراتي پلاوي له لارې د خبرو دوام، د پیپلز ګوند سخت دریځ وي او که د مسلم لیګ (ن) له لوري د لانګ مارچ د پای ته رسولو غوښتنه؛ دا ټول د سیاسي اختلافاتو برخې دي. اختلافات که هر څومره ژور هم وي، درملنه یې یوازې د سیاسي بهیر له لارې ممکنه ده. حکومت باید د خپل ځواک د څرګندولو پر ځای سیاسي انعطاف وښيي او اپوزېسیون هم باید د سړک د ځواک پر ځای پارلماني او اساسي قانوني لاره غوره کړي. هېڅ لوری باید دا تصور ونه کړي چې د خبرو مېز ته کېناستل کمزوري ده؛ حقیقت دا دی چې د سیاسي ځواک اصلي ازموینه دا ده چې اختلاف په تصادم بدل نه شي.
نن اړتیا دا ده چې خبرې اترې یوازې د یوه لانګ مارچ، د یوه شخصیت د خوشې کېدو، د یوې عدالتي پرېکړې یا د یوه ګوند د سمدستي غوښتنې تر کچې محدودې نه شي، بلکې د هېواد د پراخو سیاسي ستونزو په اړه د دوامدار او جدي سیاسي تفاهم پیل وګرځي. انتخابات، د پارلمان واکمني، عدالتي مسئلې، د سیاسي فعالانو حقوق، د سوله ییز احتجاج حق، د فدرالي او صوبایي حکومتونو اړیکې، ترهګري او داخلي امنیت هغه موضوعات دي چې اختلافات پرې شته او باید د خبرو مېز ته راوړل شي. دواړه خواوې باید دا هم روښانه کړي چې د خبرو اترو پر مهال به ګواښونه، تورونه او په سړکونو کې تصادم نه، بلکې دلیل، اساسي قانون او پارلمان د پرېکړې بنسټ وي.
د پاکستان تاریخ ښيي چې سیاسي بحرانونه د زور له لارې کېدای شي د لنډ وخت لپاره وځپل شي، خو د تل لپاره نه شي حل کېدای. دایمي حل یوازې د سیاسي توافق، د اساسي قانون د ادارو د درناوي او دوامدارو خبرو اترو له لارې رامنځته کېدای شي. له همدې امله اوسني مذاکرات باید یوازې د لنډمهاله اړیکې یا د لانګ مارچ د درولو هڅه ونه ګڼل شي، بلکې د یوه پراخ سیاسي بهیر پیل وګرځول شي. اوس خبرې اترې بریالۍ کېږي که ناکامې، سبا به بیا خبرو ته اړتیا موجوده وي؛ نو ځکه د خبرو اترو دوام باید حرفِ آخر وي. همدا لاره کولای شي سیاسي اختلافات له ملي تصادم څخه وژغوري او پاکستان د سیاسي ثبات، دموکراتیک تسلسل او ملي یووالي پر لور بوځي.
