پاکستان د بېلابېلو قومونو، ژبو، کلتورونو او تاریخي هویتونو ګډ وطن دی. د دې حقیقت له انکار کولو پر ځای، د دولت د یووالي بنسټ باید همدا حقیقت وګرځول شي. مسئله دا نه ده چې د بېلابېلو قومونو هویتونه له منځه یووړل شي او ټول په یوه قالب کې واچول شي؛ بلکې اساسي پوښتنه دا ده چې بلوڅ، پښتانه، سندھیان، پنجابیان، سرایکیان، کشمیریان، ګلګتي بلتیان او نور قومونه څنګه د خپل هویت، ژبې، کلتور او اساسي حقونو له ساتنې سره په یوه ګډه ملي او دولتي فکر راټول کېدای شي. له تېرو څو لسیزو راهیسې د بېلابېلو هویتونو د یوه واحد هویت په بدلولو هڅې شوې دي، خو په ډېرو مواردو کې دې تګلارې د همغږۍ پر ځای واټنونه او بې باوري رامنځته کړې ده.
حقیقت دا دی چې په پاکستان کې د بېلابېلو قومونو اقتصادي، سیاسي، کلتوري او سیمهییزې ګټې په هره موضوع کې یو شان نه شي کېدای. کله ناکله د یوه قوم ګټه د بل قوم له ګټې سره توپیر لري، آن تر دې چې له یو بل سره په ټکر کې هم واقع کېدای شي. د دې حقیقت منل د هېواد د وېشلو فکر نه، بلکې یوه واقعبینانه سیاسي او فدرالي لیدلوری دی. تلپاتې یووالی هغه مهال رامنځته کېدای شي چې دولت ټولو قومونو ته دا باور ورکړي چې د هغوی هویت، ژبه، کلتور، طبیعي سرچینې او سیاسي او اقتصادي حقونه خوندي دي. یووالی د کوم هویت په له منځه وړلو نه، بلکې د متقابل درناوي، عدالت او مساوي حقونو له لارې رامنځته کېږي.
د پاکستان لپاره مناسبه لاره باید د «یو هویت، یو قوم» د تپل کېدو پر ځای «بېلابېل هویتونه، ګډ دولت او ګډې ګټې» وي. د دې لپاره اړینه ده چې د صوبایي خودمختارۍ اصل په عملي توګه پیاوړی شي، د ملي سرچینو وېش شفاف او عادلانه وي، مورنۍ ژبې په تعلیم او کلتور کې مناسب مقام ولري او ټول قومونه په دولتي ادارو کې مساوي استازیتوب ولري. په ملي کچه باید د قومونو ترمنځ دایمي خبرو اترو لپاره داسې فورم جوړ شي چې سیاسي، علمي او ټولنیز استازي پکې خپل اختلافات د زور پر ځای د خبرو له لارې حل کړي. په درسي نصاب کې هم باید د پاکستان د ټولو قومونو تاریخ، مبارزې او کلتور ته مناسب ځای ورکړل شي، څو ملي شعور یو رنګ نه، بلکې پراخ او ټول شموله وي. تر ټولو مهمه دا چې د دولت د وفادارۍ معیار باید د چا ژبه، نسل یا کلتوري هویت نه، بلکې اساسي قانون، قانون او ګډ دولتي اصول وي. کله چې هر قوم د خپل هویت د ساتنې او خپلو حقونو په اړه ډاډمن شي، نو کولای شي له خپل ځانګړي هویت سره یو ځای ځان د یوه ګډ پاکستان برخه وبولي. د پاکستان پیاوړتیا **د هویتونو په له منځه وړلو کې نه، بلکې د هویتونو په درناوي، د حقونو په خوندي کولو او د ګډو ګټو په پراختیا کې ده.
