اداریه ۱۹ مئی ۲۰۲۶

بلوچستان: هیلې، شکایتونه او د سیاسي حقیقتونو نوی بدلون

بلوچستان یو ځل بیا داسې پړاو ته رسېدلی ښکاري چېرې چې سیاسي بیانونه، ولسي بې‌قراري، خرابېدونکی امنیتي وضعیت او د اظهارِ رایې پر وړاندې زیاتېدونکي بندیزونه نوي پوښتنې راپورته کوي. د جمعیت علمای اسلام (ف) مشر مولانا فضل الرحمان دا بیان چې “بلوچستان په وینو کې لمبېدلی دی او ریاست د امن په ټینګولو کې ناکام شوی” یوازې سیاسي شعار نه دی، بلکې د هغه تریخ حقیقت انعکاس دی چې د صوبې خلک یې هره ورځ احساسوي. په صوبه کې د ناامنۍ زیاتوالی، د تاوان لپاره تښتونې، ټارګټ کلنګ، پر لویو لارو د وېرې فضا او سیاسي بې‌باوري نه یوازې عام خلک بلکې سنجیده سیاسي کړۍ هم سختې اندېښمنې کړې دي. په کراچۍ کې د مولانا فضل الرحمان د جلسې وینا چې پکې یې پر ریاستي ادارو، انتخابي عمل او آئیني نظام پوښتنې راپورته کړې، د بلوچستان او سند په تناظر کې نوې بحثونه راپارولي دي، او د پرنټ میډیا پر ضد د فشار او پالیسۍ له امله د “جمهور د غږ بندولو” خبرې هم زیاتې شوې دي. په داسې حساس صوبه کې چې پخواني کلونه د پرنټ میډیا د خلکو او ادارو ترمنځ یوازینی پُل پاتې شوی، د رسنیو د کمزوري کولو هڅې یوازې صحافتي نه بلکې سیاسي او ټولنیز بحران ګڼل کېږي.

په همدې مهال د بلاول بھټو زرداري هغه بیان هم نوې سیاسي ګرمي پیدا کړې چې پکې یې په راتلونکو پنځو کلونو کې د بېلابېلو پرمختیایي پروژو د بشپړېدو خبره کړې وه. که څه هم دا یو پرمختیايي اعلان ګڼل شوی، خو په بلوچستان کې سیاسي او صحافتي کړیو کې یې بېلابېل تفسیرونه شوي دي. د یوې تاجر شخصیت د مبینه تښتونې پېښه، د امنیتي سختو تدابیرو باوجود د ښار بندېدل، او په بېلابېلو سیمو کې پېښې دا پوښتنه راپورته کوي چې که په لویو ښارونو کې هم خلک خوندي نه وي نو د عام ولس د تحفظ حالت به څه وي. په دې فضا کې د میر صادق عمراني وروستی بیان هم د حکومتي کمزوریو او داخلي ستونزو څرګند انعکاس ګڼل شوی، چې اوس دا بحث نور هم قوي شوی چې بلوچستان کې سیاسي باور کمزوری کېږي او یا دا وضعیت به د نوي سیاسي بدلون سبب شي.

حقیقت دا دی چې بلوچستان اوس یوازې د شعارونو او موقتي بیانونو په زور نه شي قانع کېدای، بلکې خلک امن، سیاسي احترام، د اظهار ازادي او حقیقي نمایندګي غواړي. که شکایتونه زیات پاتې شي، که رسنۍ محدودې شي او که زمینی حقیقتونه له پامه وغورځول شي، نو سیاسي ګوندونه به د ولس باور ساتل سخت ومومي. د بلوچستان سیاست اوس داسې نازک پړاو ته رسېدلی چې هر بیان، هره پېښه او هره خاموشي د راتلونکي سیاسي مسیر ټاکلو توان لري.