اداریه ۱ جولائی ۲۰۲۶

بلوچستان: د خبرو اترو اړتیا او د حکومتولۍ ستره ازموینه

په بلوچستان کې د ځوانو ډاکټرانو ټولنې او صوبایي حکومت ترمنځ روان کړکېچ نور یوازې یو اداري اختلاف نه دی پاتې شوی، بلکې د حکومتولۍ، اداري وړتیا او د ولسي باور له ازموینې سره تړلې جدي موضوع ګرځېدلې ده. له څو اوونیو راهیسې د اعتراضونو او په دولتي روغتونونو کې د باندنیو ناروغانو د څانګو (او پي ډي) د تړل کېدو له امله زرګونه ناروغان، په ځانګړي ډول بېوزلي او د لرې پرتو سیمو اوسېدونکي، له درملنې بې‌برخې شوي دي. په داسې وضعیت کې تر ټولو د اندېښنې وړ خبره دا ده چې د ستونزې د هواري لپاره د حکومت له لوري د جدي، پر وخت او اغېزمنو خبرو اترو کوم عملي ګام نه تر سترګو کېږي، چې له امله یې ستونزه نوره هم پېچلې شوې ده.

په یوه ولسواکه نظام کې د حکومت بریا یوازې په واک او ادارې پورې نه محدودېږي، بلکې د اختلافونو د حل لپاره د خبرو اترو، زغم او سیاسي تدبر وړتیا هم د ښه حکومتولۍ مهم معیار بلل کېږي. که یو بحران د پیل په پړاو کې د تفاهم له لارې حل کېدای شي، خو د بې‌پامۍ او ځنډ له امله پراخ شي، نو د هغې سیاسي او اداري مسؤلیت هم پر حکومت راځي. له بلې خوا، د ځوانو ډاکټرانو اعتراض او د خپلو حقونو غوښتنه یو قانوني حق دی، خو د روغتیايي خدمتونو بشپړ درول هغه اقدام دی چې مستقیم زیان یې عامو ناروغانو ته رسېږي. د حکومت او ډاکټرانو دواړو مسؤلیت دی چې د خپلو دریځونو تر څنګ د ولس ژوند، روغتیا او هوساینه لومړیتوب وګرځوي.

دغه کړکېچ په حقیقت کې په بلوچستان کې د ادارو ترمنځ د باور د کمښت او د حکومتولۍ د پراخو ستونزو څرګندونه هم کوي. دا صوبه له وړاندې د روغتیا، زده‌کړو، بې‌روزګارۍ، بنسټیزو اسانتیاوو او امنیتي ننګونو سره مخ ده، او که حکومت له خپلو کارکوونکو او مسلکي بنسټونو سره د اغېزمن تفاهم او باور فضا رامنځته نه کړي، نو د لویو ټولنیزو او اقتصادي ستونزو د حل په اړه به هم د خلکو پوښتنې پر ځای وي. اوس وخت رارسېدلی چې حکومت بې‌ځایه ځنډ او تقابل پرېږدي، له اړوندو لورو سره سمدستي خبرې پیل کړي او ځوان ډاکټران هم د بشري مسؤلیت له مخې داسې لاره خپله کړي چې روغتیايي خدمتونه زیانمن نه شي. بلوچستان نن تر هر څه زیاتې د هوښیارې رهبرۍ، اغېزمنې حکومتولۍ او متقابل باور اړتیا لري، ځکه همدا لاره د بحرانونو د حل او د ولس د باور د بېرته راژوندي کېدو تضمین کېدای شي.