له ایمل ولي خان څخه د عابد شیر علي پوښتنه او ځواب: سیاسي قد له تاریخه جوړېږي

عابد شیر علي په یوه وروستي پروګرام کې له ایمل ولي خان څخه دا پوښتنه کول چې «تاسو څوک یاست؟» یوازې سیاسي اختلاف نه، بلکې له تاریخه د ناآشنایۍ څرګندونه ده. ایمل ولي خان د باچا خان کړوسی، د خان عبدالولي خان لمسی او د اسفندیار ولي خان زوی دی. باچا خان خپل ژوند د برصغیر د آزادۍ، عدم تشدد او د پښتنو د سیاسي او ټولنیزې بیدارۍ لپاره وقف کړ، د نوي نسل د تعلیم لپاره یې ادارې جوړې کړې او د انګرېزي استعمار له خوا یې د اوږدې مودې د بند او زندان سختۍ وزغملې. خان عبدالولي خان هم د پاکستان د سیاسي تاریخ په یوه خورا حساس پړاو کې مهم رول ادا کړ؛ د ختیځ پاکستان له سقوط وروسته یې ماتې خوړلي او ناهیلي ملت ته د متفقه اساسي قانون د ورکولو په بهیر کې څرګند رول درلود او د حیدرآباد سازش په قضیه کې د هغه او نورو سیاسي مشرانو ته د سختو سزاګانو ورکولو هڅه وشوه چې بالاخره ناکامه شوه. دا هغه سیاسي میراث دی چې ایمل ولي خان ورسره تړاو لري، له همدې امله په یوه پروګرام کې ناست او دا پوښتنه کول چې «تاسو څوک یاست؟» په اصل کې د تاریخ له هغو بابونو څخه بې خبري څرګندوي چې لوستلو ته اړتیا لري. د عابد شیر علي د خپلې کورنۍ سیاسي تاریخ پر خپل ځای، خو په سیاست کې هېڅ کورنۍ یا فرد د تل لپاره د ولسي پرېکړې مالک نه وي. په فیصل آباد کې د هغه اوږدمهاله سیاسي نفوذ هم د ولس له پرېکړې سره مخ شو؛ په ۲۰۱۸ کال کې له ماتې وروسته په ۲۰۲۴ کال کې د خپلواک نوماند چنګیز احمد خان کاکړ په لاس درنه ماتې د دې حقیقت څرګنده یادونه ده چې سیاسي قد ولس جوړوي او ولس یې راټیټوي. د بل سیاسي مشر پر تاریخي قد پوښتنه کول خپل قد نه لوړوي. د مسلم لیګ (ن) مشرتابه ته هم پکار ده چې دا پېښه یوازې د دوو سیاستوالو ترمنځ اختلاف ونه ګڼي او له پامه یې ونه غورځوي، ځکه پاکستان د بېلابېلو قومونو، ژبو او سیاسي روایتونو هېواد دی او د یوه تاریخي سیاسي خاندان یا قوم په اړه تحقیر کوونکی انداز ملي یووالي ته زیان رسولی شي. غوره به دا وي چې مسلم لیګ (ن) عابد شیر علي ته د خپلو خبرو په اړه د غور کولو او له ایمل ولي خان په ګډون له پښتون قوم څخه د دې نامناسبې خبرې له امله د بښنې غوښتلو مشوره ورکړي. له بلې خوا، د ایمل ولي خان او د هغه د سیاسي ملګرو لپاره هم مناسبه لار دا ده چې له ځواب ورکولو مخکې د پوښتنه کوونکي د حیثیت ارزونه وکړي او د تاریخ، دلیل، زغم او سیاسي نزاکت له لارې د ځواب ورکولو تګلاره خپله کړي، ځکه د باچا خان د مبارزې بنسټیز درس هم عدم تشدد، زغم او خبرې اترې وې. سیاسي قد په ټلویزیوني پروګرام کې په لوړ غږ نه، بلکې په تاریخ کې د ثبت شوې مبارزې، ولسي خدمت او کردار له لارې جوړېږي.